LAUREAAT

Abattoir Fermé rondde vorig seizoen zijn ‘Chaos’-trilogie af. In ‘Indie’ zagen we hoe de theaterregisseur Wilfried Pateet-Borremans de danseres/actrice Miss Lala-land meedogenloos dresseerde en zijn haat tegen het theatervolk uitspuugde. In ‘Tinseltown’ werd je als toeschouwer opgezogen in de almachtsfantasie van de regisseur, die in een gruwelijke auditie de actrice aan zijn waanzin onderwierp. ‘Lala-land’ sluit de trilogie af. Miss Lala-land komt in opstand tegen de regisseur en neemt de projectie zelf in handen. Uit het puin van suburbian Los Angeles rijst uiteindelijk het beeld op van de zwangere vrouw. Een zwak straaltje hoop in een kil en duister inferno.

Sinds 1999 bouwt Stef Lernous met Abattoir Fermé aan een eigenzinnig oeuvre in een taal die schatplichtig is aan undergroundcinema, performance en sciencefiction. Hij vond een bont allegaartje van spelers en makers bereid om, zonder veiligheidsgordels of reddingsvest, vervaarlijk te flirten met de grenzen van theater, beeldcultuur en live performance. Sleutelfiguren van het eerste uur (‘Het Hof van Leyden en afzien’ en ‘Super Séance’, allebei uit 2001) zijn Nick Kaldunski, Tine Van Den Wyngaert, Joost Vandecasteele en Chiel van Berkel. De voorstellingen evolueren snel. Het begon met taboedoorbrekend stand-up en revue theater. Daarop volgde eerst overvloedig teksttheater en daarna een eigentijdse beeld- en orakeltaal waarvan de contouren zich vooral sinds ‘Indie’ en ‘Live on the Edge’ duidelijk aftekenen.

Abattoir Fermé maakt indringend en huiveringwekkend theater over de verhalen die de samenleving angst aanjagen en over het theater zelf. Voor de toeschouwer (en dit geldt ook voor de leden van een verdeelde jury) is er geen tussenweg: het is liefde of haat.

www.abattoirferme.be

boven

Jan Bijvoet is pezig en aan de kleine kant, maar steekt er op scène toch vaak met kop en schouders bovenuit. De onvergetelijke indommelscène in ‘The Lieutenant of Inishmore’ van Olympique Dramatique was één zo’n moment uit het afgelopen seizoen. Zijn prestatie in ‘Oorlog’ van Theater Zuidpool was een ander: zelfs geblinddoekt en vast gekluisterd bleef Bijvoet alle ogen aanzuigen.

Jan Bijvoet (1966, Antwerpen) debuteerde als student in ‘De blinde vlek’ van KNS. De acteerstudies maakte hij nooit af, maar met spelen is hij niet meer gestopt. In 1991 trad hij voor het eerst voor het voetlicht in ‘Jozef in Egypte’ van NTG en kort daarna in verschillende stukken van Eric De Volder. Een beslissend moment was de vertolking van de oude tante Vera in ‘Voor het pensioen’, de laatste creatie van Luc Perceval bij de Blauwe Maandag Compagnie. Bijvoet volgde Perceval toen die even later het Toneelhuis oprichtte en speelde daar van 1998 tot 2004 mee in de meeste successen. In 2005 nam hij dan samen met Jorgen Cassier, Koen Van Kaam en Sofie Decleir Theater Zuidpool over. Daar bewees hij dat hij niet alleen rijkelijk acteert, maar ook prangend theater kan maken.

Jan Bijvoet is een te gulle ploegspeler om zelf te willen opvallen, maar sommige kwaliteiten laten zich nu eenmaal maar moeilijk verstoppen. Zijn rubberen flexibiliteit, zijn explosieve energie, zijn hilarische naïviteit en vooral zijn generositeit op scène maken van Jan Bijvoet een schoolvoorbeeld van een speler met métier. Die zijn hard nodig in tijden dat vooral makers met de aandacht gaan lopen.

boven

Danser Francisco Camacho beweegt zich in een ideale wereld met palmbomen, een hutje en zelfs een reuzengrote zwaan. Wanneer een tropische storm losbarst, blijkt het paradijs slechts van bordkarton. De palmboom knakt, de hut bezwijkt onder de onophoudelijke regen en de zwaan ligt er als vermoord bij. De idyllische scenografie (van Doris Dziersk) is veranderd in een deprimerende sloppenwijk. Vanaf nu dicteert het overlevingsinstinct de bewegingen van zijn bewoner. ‘BLESSED’ van Meg Stuart ging in maart 2007 in De Vooruit in première. Het stuk kaart een eigentijdse thematiek aan, zonder te moraliseren of een interpretatie op te dringen. ‘BLESSED’ doet wat elke goede voorstelling moet doen: de toeschouwer aanspreken en op zijn verantwoordelijkheid wijzen als individu, als interpretator én als auteur van zijn eigen verhaal.

Meg Stuart (1965, New Orleans, VS) streek zestien jaar geleden in Brussel neer. Ze introduceerde een oeuvre dat noch onder dans, noch onder theater te catalogeren valt. Zeker is dat ze de performance in Vlaanderen en Brussel een stevige por in de rug gaf. Haar gezelschap Damaged Goods lokte dansers, acteurs, choreografen, beeldend kunstenaars, videasten, muzikanten, scenografen, architecten en programmatoren van over de hele wereld naar Brussel. Stuart kwam in het afgelopen jaar op artistieke kruissnelheid. Naast ‘BLESSED’ was er ook ‘MAYBE FOREVER’, haar duet met Philipp Gehmacher, het bijzonder locatieproject ‘REVISITED’ tijdens het Time Festival in Gent en de Vlaamse tournee van het gesmaakte ‘It’s not funny’.

De jury prijst Meg Stuart voor haar inspirerende bijdrage aan de ontwikkeling en de bloei van het performanceveld in het algemeen en van allerlei theatrale mengvormen in het bijzonder.

www.damagedgoods.be

boven